กระชับ (Cocklebur, Burweed)

ชื่ออื่น : หญ้าผมยุ่ง (เชียงใหม่), ขี้อ้น (เหนือ,อีสาน), เกี๋ยงนา, มะขะนัดน้ำ (เหนือ), ขี้ครอก (ราชบุรี), ขี้อ้นน้ำ (นครพนม), ขี้อันดอน (เลย), ซักบ้อเช้า (จีน),

ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Xanthium strumarium Linn.

ชื่อวงศ์ : COMPOSITEA

ไม้ล้มลุกสูงประมาณ 1 เมตร กิ่งก้านมีขนขึ้นประปราย

ใบ : ใบเดี่ยว รูปสามเหลี่ยมจักเว้าลึก ริมจักเป็นฟันปลาผิวสาก ก้านยาว

ดอก : เล็กออกเป็นช่ออัดแน่น ดอกตัวผู้ ออกที่ปลายยอด ดอกตัวเมีย ออกเป็นช่อๆละสองดอกที่ง่ามใบ

ผล : รูปไข่มีหนามนุ่มปลายโค้งสำหรับเกาะติดอยู่โดยรอบ เกิดตามที่รกร้างว่างเปล่าริมทะเลหรือริมตลิ่ง

ชื่อวงศ์ : COMPOSITAE

สรรพคุณทางสมุนไพร :

  • ต้น รสเย็นเฝื่อน แก้ไข้จับสั่น ขับเหงื่อ ขับน้ำลาย ระงับประสาท แก้ไขข้ออักเสบ แก้ปวดประจำเดือน แก้โรคเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ แก้กระเพาะอักเสบ แก้ปวดกล้ามเนื้อ รักษาโรคหิด แก้พิษแมลงกัดต่อย แก้หวัด แก้ปวดศีรษะ ปวดหู ตำพอกแผลแก้ปวดบวม ต้มเอาน้ำล้างแผล ฆ่าเชื้อโรคบาดแผล
  • ใบ รสเย็นเฝื่อน แก้โรคเกี่ยวกับต่อมน้ำเหลือง งูสวัด พอกแก้ปวดบวม แก้พิษแมลงกัดต่อย แก้ปวดศีรษะ แก้ปวดหู แก้หวัด
  • ราก รสขมเย็น ช่วยให้เจริญอาหาร แก้วัณโรคต่อมน้ำเหลือง โรคมะเร็ง สมานแผล ห้ามเลือด ดับพิษร้อน แก้ไข้ ขับปัสสาวะ แก้อัมพาต แก้ลมพิษ แก้โรคท้องมาน ขับเหงื่อ แก้ร้อนใน
  • ผล รสเย็นเฝื่อน แก้ไข้ทรพิษ บำรุงกำลัง แก้ริดสีดวงจมูก ระงับการเกร็งกล้ามเนื้อ แก้อัมพาต แก้ลมพิษ ขับเหงื่อ แก้ร้อนใน แก้โรคท้องมาน เมล็ด รสเฝื่อน แก้โรคเรื้อน
  • เมล็ด รสเผื่อน แก้โรคเรื้อน

การขยายพันธุ์ : ขยายพันธุ์โดยเมล็ด

สารสำคัญ :

  • ทั้งต้น มีแอลคาลอยด์ที่เป็นพิษ สาร sesquiterpene lactones ชื่อ xanthinin & isomer ของสารนี้ ชื่อ xanthumin ซึ่งมีฤทธิ์กดประสาทส่วนกลาง และ xanthatin สารพิษจะสลายตัวไปได้เมื่อต้มให้สุก
  • ผล มีไกลโคไซด์ xanthostrumarin resin วิตามินซี และกรดไขมัน ซึ่งประกอบด้วย oleic & linoleic acids
  • ใบ มีไอโอดีน และ asorbic acid ในปริมาณสูง และมี N อยู่ 30-50 %
  • น้ำมันจากเมล็ด ใช้เป็นอาหาร ใช้ทำ soft soap & sulphonated oils เมื่อนำมาทำ hydrogenation ใช้ทำ hard soaps และอุตสาหกรรม stearin เป็นน้ำมันที่ใช้ผสมสีเขียนภาพ

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

คุณอาจจะใช้ tag หรือ attribute ต่อไปนี้ของ HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> มาใช้ได้