ขนุน (Jackfruit)


ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Artocarpus heterophyllus Lum.

ไม้ยืนต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงประมาณ 8-15 เมตร ใบและต้นมียางสีขาว กิ่งก้าน มีขนาดใหญ่

ใบ : ใบกลมรี สีเขียวเข้มเป้นมัน เนื้อใบหนาและเหนียว

ดอก : ออกเป็นช่อ มีทั้งช่อดอกตัวผู้ซึ่งมีลักษณะเป็นแท่งยาวที่จะออกดอกตามปลายกิ่ง และช่อดอกตัวเมียซึ่งออกเป็นแท่งกลมยาวจากลำต้น

ผล : ของขนุนเรียกเป็นลูก มีลักษณะกลมยาว ผิวเป็นตุ่มขรุขระ ตาละเอียด ไม่เรียบ สีเขียวอมเหลือง ขนาดใหญ่ หนักหลายกิโลกรัม

เมล็ด : เป็นรูปกลมรี มีเนื้อหุ้มเมล็ดสีเหลืองออกน้ำตาลอ่อนๆ เวลาสุกมีกลิ่นหิมมาก

วิธีปลูกและดูแลรักษา : ขนุนปลูกขึ้นได้ง่ายและเจริญเติบโตได้ดีในทุกภาคของประเทศไทย จึงมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่นที่ปลูก ขึ้นได้ดีในดินแทยทุกชนิด แต่ชอบดินร่วนที่ระบายน้ำได้ดี เพราะไม่ทนต่อน้ำท่วมขัง ควรปลูกบริเวณที่โล่งกว้าง เพราะเป้นไม้ที่ชอบแดดจัด ทั้งเป็นไม้ยืนต้นที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ และมีทรงพุ่มใบค่อนข้างหนาทึบ

ชื่อวงศ์ : Moraceae

ประโยชน์ : แก่นไม้ นำมาใช้ย้อมผ้า โดยจะให้ผ้าสีออกเหลืองน้ำตาล ยอดขนุน นำมารับประทานสดเป็นผักเคียง หรือลวกรักประทานกับน้ำพริก ยอดขนุขและซัง สามารถนำไปทำอาหารพื้นเมืองแต่ละถิ่น ได้รสอร่อย แตกต่างกันตามท้องที่อีกด้วย เช่นภาคอีสาาน ปรุงเป็นซุบบักมี้ ภาคเหนือ ปรุงเปนแกงขนุน และภาคใต้ ปรุงเป็นแกงขนุนใส่ขมิ้น เป็นต้น นอกจากนี้ขนุนเป็นไม้เนื้อแข็ง ทนทาน จึงสามารถนำไปใช้ทำเครื่องดนตรีและอุปกรณ์เครื่องเรือน ของตกแต่งบ้านได้อีกด้วย

สรรพคุณทางสมุนไพร : แก่นไม้และราก รสหวานอมขม ใช้เป็นยารักษากามโรค แก้ลมชัก บำรุงเลือด ขับพยาธิ ใบและยางสด นำมาตำให้ละเอียด ตั้งไฟอ่อนๆพออุ่น นำมาพอกรักษาหนองเรื้อรัง แก้อาการอักเสบบวม ชาวเหนือนิยมนำก้านขนุนอ่อนที่มีผลขนุนติดอยู่ 3-7 ก้าน มาต้มน้ำรับประทาน ช่วยขับน้ำนมสตรีคลอดบุตร ยอดขนุน รสฝาดอมเปรี้ยว รสหวานมัน มีวิตามินและสารอาหารมากมาย ช่วยรักษาอาการท้องเสีย ดอกตัวผู้ของขนุนหนัง นำมาสุมแทรกใส่น้ำปูนใสทาลิ้นเด็ก แก้ละอองซางและซางซุม เนื้อและเมล็ด รสหวาน เป้นยาบำรุงร่างกาย

ต้นไม้สัญลักษณ์ : ขนุนเป้นต้นไม้เก่าแก่ที่คนไทยโบราณนิยมปลูกกันมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ด้วยเพราะชื่อ “ขนุน” เป็นคำพ้องเสียงใกล้เคียงกับคำว่า เกื้อหนุน อุดหนุน อันเป็นความหมายมงคล ส่วนในภาคเหนือ นิยมนำใบขนุน ใบแก้ว และใบพุทราซ้อนกัน แล้ววางไว้ในยุ้งข้าวขึ้นยุ้งใหม่ๆ เป็นเคล็ดที่ทำกันมาช้านานจากรุ่นสู่รุ่น โดยเชื่อว่าจะหนุนนำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ มั่งคั่ง มีข้าวกินตลอดไป ไม่ขัดสน ขนุนจึงเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งที่คนไทยนิยมปลูกไว้ในบ้าน โดยปลูกทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เพราะเชื่อว่าปลูกขนุนจะมีคนเกื้อหนุน อุดหนุนจุนเจือ หนุนนำชีวิต หนุนให้มีเงินทองและบารมี

การขยายพันธุ์ : ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดจะได้ลำต้นที่สูงหนา หรือถ้าใช้การเสียบยอดจะได้ต้นเตี้ยแต่ออกผลเร็ว
นิเวศวิทยา : มีถิ่นกำเนิดในอินเดียและคาบสมุทรมลายู

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

คุณอาจจะใช้ tag หรือ attribute ต่อไปนี้ของ HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> มาใช้ได้