ขางอำไพ


ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Phyllanthus virgatus G. Forst.

ไม้ล้มลุก อายุปีเดียวหรือหลายปี สูง 10-60 ซม. ลำต้นตั้งตรงหรือเลื้อยทอดนอน

ใบ : หูใบ รูปสามเหลี่ยม ปลายแหลม โคนมีติ่งหู ยาวประมาณ 1.5 มม. ก้านใบ ยาวประมาณ 1 มม. ใบเดี่ยว เรียงสลับระนาบเดียว รูปแถบแคบแกมรูปใบหอก หรือรูปขอบขนาน กว้าง 2-5 มม. ยาว1-3 ซม. โคนมน ปลายแหลม ปลายสุดมีติ่งแหลมเล็กๆยื่นออกไป ขอบเรียบ เส้นใบมี 4-6 คู่

ดอก : ดอกเป็นช่อกระจุกกลมเล็กๆตามง่ามใบ หรือออกเดี่ยวๆดอกเพศผู้และเพศเมียอยู่บนต้นเดียวกัน และมักจะอยู่ในช่อเดียวกัน คือช่อหนึ่งจะประกอบด้วยดอกเพศผู้2ดอก และดอกเพศเมีย1-2ดอก ดอกเพศผู้ ก้านดอกบางเล็ก 0.25-1.2 มม. กลีบเลี้ยงมี 6 กลีบรูปใช่แกมรูปหอกหรือรูปกลม ขอบกลีบใส เกสรเพศผู้มี 3 อันไม่เชื่อมกัน จานฐานดอกมีพู 6 พู แต่ละพูมีต่อม 6 ต่อม สีขาว รูปจาน เรียงสลับกับกลีบเลี้ยง ดอกเพศเมีย มักจะออกเดี่ยวๆ ตามง่ามใบตอนปลายๆกิ่ง ก้านดอกย่อยยาว 5-6 มม. กลีบเลี้ยงยาวประมาณ 1 มม. สีแดง เล็กกว่าดอกเพศผู้ รังไข่กลมแป้ว ผิวเป็นตุ่มๆเล็กๆ ก้านเกสรเพศเมียมี3อัน ไม่ติดกัน แต่ละอันแยกเป็น 2 แฉก จานฐานดอกรูปถ้วย

ผล : กลม เส้นผ้านศูนย์กลางประมาณ 3 มม. สีเหลืองอมน้ำตาล เมื่อผลสุกผิวค่อนข้างเกลี้ยง กลีบเลี้ยงมีขนาดใหญ่ขึ้นเล็กน้อยและพับไปข้างหลัง ก้านผลยาวประมาณ 10-12 มม.

เมล็ด : ค่อนข้างเป็นรูปสามเหลี่ยม มีสันขนานกันตามยาว ผิวมีตุ่มเล้ฏๆเรียงไม่เป็นระเบียบ

ชื่อวงศ์ : Euphorbiaceae

สรรพคุณทางสมุนไพร : รากตำเป็นยาพอกฝีที่ต่อมน้ำนมของสตรี ใบสดตำเป็นยาพอกรวมกับหางน้ำนม ใช้ทาแก้คัน สำหรับเด็กทารก

นิเวศวิทยา : พบในป่าเบญจพรรณ ทุ่งหญ้า ตามที่รกร้าง เป็นวัชพืชในนาข้าว ที่ระดับความสูง 20-850 ม. พบที่ ภาคเหนือ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ลำพูน ลำปาง(ห้างฉัตร) สุโขทัย(ด่านลานหอย) นครสวรรค์(ตาคลี) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดมหาสารคาม ขอนแก่น ภาคตะวันออก จังหวัดนครราชสีมา ศรีสะเกษ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ จังหวัดกาญจนบุรี เพชรบุรี ภาคกลาง จังหวัดชัยนาท พระนครศรีอยุธยา สระบุรี ปทุมธานี ภาคตะวันออกเฉียงใต้ จังหวัดปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ภาคใต้ จังหวัดชุมพร ปัตตานี เขตการกระจายพันธุ์ อินเดีย พม่า อินโดจีน จีนตอนใต้ ภูมิภาคมาเลเซีย และภูมิภาคโพลีนีเซีย

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

คุณอาจจะใช้ tag หรือ attribute ต่อไปนี้ของ HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> มาใช้ได้