สารภี


ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Mammeas siamensis Kosterm.

ไม้ยืนต้น ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำต้นสูง12-15 เมตร ผิวเปลือกเป็นสีน้ำตาลปนเทาดำ เป็นรอยขรุขระแตกเป็นสะเก็ดทั้งลำต้น รูปทรงพุ่มทึบ ทุกส่วนมีน้ำยางสีขาว

ใบ : เป็นใบเดี่ยวรูปไข่ ปลายใบมน โคนใบสอบเรียว เนื้อใบหนา สามารถเห็นเส้นแขนง ใบมีลักษณะเป็นร่างแหได้อย่างชัดเจน

ดอก : ออกเป็นช่อกระจุกตามกิ่ง มีทั้งดอกเพศผู้ ดอกเพศเมีย และดอกสมบูรณ์เพศ สีขาว กลิ่นหอมมาก ดอกตูมขนาดเล็กประมาณ 2 เซนติเมตร พอบานแล้วจะเป็นสีขาวนวล มีกลีบ 4-5กลีบ จะออกดอกในช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคม และทยอยเบ่งบานจนเต็มต้นเป็นจำนวนมากราว 2-3 วัน และร่วงหลุดไป

ผล : รูปกระสวยขนาด 2-3 เซนติเมตร ผิวเรียบ สีเขียว เมื่อสุกสีเหลือง มีรสค่อนข้างหวาน

วิธีปลูกและดูแลรักษา : สารภีเป็นไม้ที่ทนต่อสภาพธรรมชาติได้ดี จึงเหมาะแก่การปลูกเป็นไม้ประดับ เพราะสวยทั้งรูปทรง ลำต้น ใบ และดอกให้กลิ่นหอม นิยมปลูกตามบ้าน เพราะเป็นไม้ไม่ผลัดใบจึงให้ร่มเงาได้ดี ควรปลูกในดินร่วนซุย เจริญได้ดี ทั้งในที่ร่มรำไรหรือกลางแจ้ง

ชื่อวงศ์ : CLUSIACEAE (GUTTIFERAE)

ประโยชน์ : ไม้เนื้อละเอียด แข็งแรง ทนทาน นิยมนำไม้มาทำเสา พื้น ฝาบ้าน บางท้องถิ่นก็ใช้ทำปืน ดอกตูมของสารภีใช้ย้อมผ้าไหมให้สีแดง

สรรพคุณทางสมุนไพร : ดอก มีรสขม หอมเย็น ปรุงเป็นยาแก้ร้อนใน บำรุงปอด เข้ายาลม ช่วยให้เจริญอาหาร เป็นหนึ่งในเกสรทั้ง 5 ทั้ง7 และทั้ง9 ของตำราไทย ใช้ทำยาหอมบำรุงหัวใจ เกสร รสหอมเย็นช่วยบำรุงครรภ์ ทำให้ชื่นใจ แก้ไข้ ลสุกให้รสหวาน เป็นอาหารของคนและสัตว์ป่า

ต้นไม้สัญลักษณ์ : สารภีเป็นไม้ไทยโบราณที่มีอายุยืนนานมาก เป็นไม้ยืนต้นวงศ์เดียวกับบุนนาค ด้วยความละเอียดของเนื้อไม้ที่แข็งแรง ทนทาน จึงนิยมนำมาใช้ประโยชน์มากมาย ในตำราพรหมชาติฉบับหลวง จัดให้ต้นสารภีเป็นไม้มงคล โดยมีความเชื่อมาแต่โบราณว่า จะช่วยป้องกันเสนียดจัญไรได้ ที่เป็นดังนั้นอาจเป็นเพราะสารภีเป็นไม้ยืนต้น สูงใหญ่และมีพุ่มทึบ ไม่ผลัดใบ ให้ดอกหอมและอายุยืนยาว คนไทยโบราณนิยมปลูกไว้ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้เนื่องเพราะเป็นทางลมผ่าน เวลาลมแรงอาจพัดสิ่งไม่ดีเข้าบ้านได้ จึงปลูกสารภีป้องกันไว้ อีกทั้งความหนาทึบของต้นสารภียังช่วยกำบังเป็นเสมือนกำแพงป้องกันคนภายนอกให้มองไม่เห็นภายในบ้านได้อย่างชัดเจนอีกด้วย นอกจากนี้ยังเชื่อกันว่าปลูกสารภีไว้ในบ้านจะทำให้ผู้อยู่อาศัยมีสุขภาพแข็งแรง ปราศจากโรคภัย และอายุยืนยาวเหมือนต้นสารภี

การขยายพันธุ์ : ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดหรือตอนกิ่ง

นิเวศวิทยา : มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แอฟริกา แถบหมู่เกาะแปซิฟิก และประเทศมาดากัสการ์ ในธรรมชาติพบตามป่าเบญจพรรณและป่าดิบทางภาคเหนือและภาคตะวันออกของไทย

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

คุณอาจจะใช้ tag หรือ attribute ต่อไปนี้ของ HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> มาใช้ได้