แก้วน้ำ, ตะกริม

ชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Cleistanthus hirsutulus

ไม้พุ่ม หรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 8 เมตร เปลือกเรียบ กิ่งอ่อนเป็นร่อง มีขนสั้นสีน้ำตาล

ใบ : หูใบ รูปสามเหลี่ยม หรือเป็นเส้น มักอยู่เป็นคู่ ก้านใบ ยาว 0.2-0.7 ซม. มีขนแข็งกระจายถึงหนาแน่น ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ กว้าง (0.5)2-4 ซม. ยาว (2-)4-15 ซม. โคนมน สอบแคบ หรือกึ่งรูปหัวใจ ปลายแหลมถึงเรียวแหลม เนื้อใบคล้ายกระดาษถึงค่อนข้างหนาคล้ายแผ่นหนัง เกลี้ยง บางครั้งพบมีขนบนเส้นกลางใบทั้งสองด้านหรือเฉพาะด้านล่าง ที่โคนมีขนหนาแน่น ด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างเป็นนวล หรือสีเขียวซีด เส้นใบมี (7-)8-13 คู่ เห็นชัดทั้งสองด้าน

ดอก : ออกเป็นกระจุก ตามง่ามใบ มีทั้งดอกเพศผู้และดอกเพศเมีย กระจุกหนึ่งมี (1-)2-5(-6) ดอก มีใบประดับหลายใบรองรับ ดอกสีขาว หรือสีเขียวออกขาว ไม่มีก้านดอกใบประดับรูปสามเหลี่ยม หรือลักษณะคล้ายหูใบ กว้าง 1-2 มม. ยาว 2.5-3 มม. จักเป็นพูไม่เท่ากัน ด้านนอกมีขนหนาแน่น ดอกเพศผู้ เส้นผ่านศูนย์กลาง 3-5 มม. กลีบเลี้ยงรูปขอบขนานแกมรูปไข่ กว้าง 1-1.5 มม. ยาว 2-2.5 มม. เกลี้ยง หรือมีขนเล็กน้อย กลีบดอกรูปช้อน หรือรูปพัด กว้าง 0.5-0.7 มม. ยาว 0.5-0.7 มม. ขอบจักเป็นพูไม่เท่ากัน ปลายกลีบจัก 3-5 พู โคนเป็นก้าน เกลี้ยงจานฐานดอกเป็นรูปถ้วย ขอบไม่เรียบ เกสรเพศผู้มีเส้าเกสรเป็นรูปสามเหลี่ยมอับเรณูรูปขอบขนานแกมรูปไข่ เกสรเพศเมียเป็นหมัน มีขนแข็งที่โคน จักเป็นพูปลายตัด ดอกเพศเมีย เส้นผ่านศูนย์กลาง 5-6 มม. กลีบเลี้ยงรูปขอบขนานแกมรูปไข่ กว้าง 1 มม. ยาว 2 มม. เกลี้ยง กลีบดอกรูปช้อน หรือรูปพัด กว้างยาวประมาณ 1 มม. ขอบจักเป็นพูไม่เท่ากัน จานฐานดอกด้านนอกเป็นรูปกรวย ขอบไม่เรียบด้านในเป็นรูปโถล้อมรอบรังไข่ กว้าง 0.8-2 มม. ยาว 1-2 มม. มีขนแข็งสีขาว

ผล : ไม่มีก้าน มีขนหนาแน่น เมื่อแก่สีน้ำตาลอมแดง

เมล็ด : รูปสามเหลี่ยมแกมรูปไข่กลับ มี 1-2 เมล็ดในหนึ่งช่อง สีน้ำตาลอมแดง

ชื่อวงศ์ : Euphorbiaceae

ประโยชน์ : ใบและผลมีคุณสมบัติใช้เบื่อปลา

นิเวศวิทยา : แก้วน้ำ พบในป่าดิบแล้งและป่าดินชื้น ป่าเต็งรังที่ขึ้นปนกับไม้สน ป่าผลัดใบตามริมน้ำ ที่โล่งตามชายทะเล บนเขาหินปูน ถึงระดับความสูง 850 เมตร ออกดอกเดือน มีนาคม-กรกฏาคม เป็นผลเดือนเมษายน-ธันวาคม พบที่ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่ แพร่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดหนองคาย สกลนคร มุกดาการ ขอนแก่น ภาคตะวันออก จังหวัดนครราชสีมา ภาคตะวันตกเฉียงใต้ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ภาคกลาง จังหวัดสระบุรี ภาคตะวันออกเฉียงใต้ จังหวัดสระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด ภาคใต้ จังหวัดสุราษฏร์ธานี นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา นราธิวาส เขตการกระจายพันธุ์ ประเทศอินเดีย คาบสมุทรมาเลเซีย (พบพันธุ์ไม้ต้นแบบ) สิงคโปร์ เกาะสุมาตราเกาะบอร์เนียว

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น

คุณอาจจะใช้ tag หรือ attribute ต่อไปนี้ของ HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong> มาใช้ได้